„Współczesne podejście do ochrony sadów wymaga odchodzenia od schematycznych działań. Dobór fungicydów musi uwzględniać nie tylko fazę fenologiczną drzewa, ale też panujące warunki mikroklimatyczne i historię danej plantacji. Produkty takie jak Delan® stanowią niezastąpioną bazę zapobiegawczą, odporną na zmywanie przez intensywne deszcze. Z kolei sięgając po technologię Xemium® zawartą w preparacie Sercadis®, zyskujemy potężne narzędzie systemiczne, które radzi sobie z parchem i mączniakiem równocześnie, działając skutecznie także w niższych temperaturach. W uprawach pestkowych z kolei, standardem efektywności pozostaje Signum® które dzięki synergii boskalidu i piraklostrobiny zabezpiecza owoce przed zgniliznami, gwarantując najwyższe parametry jakościowe plonu handlowego. Nowe możliwości w ochronie pestkowych dają także: Revyona® i Sercadis®,”
Skuteczna ochrona sadu przed chorobami - na co zwrócić uwagę?
Intensywna produkcja sadownicza w Polsce wymaga od plantatorów i sadowników doskonałej znajomości biologii patogenów oraz precyzyjnego planowania zabiegów zapobiegawczych i interwencyjnych. Drzewa owocowe, w szczególności jabłonie, grusze, czereśnie, wiśnie oraz śliwy, są stale narażone na infekcje powodowane przez choroby grzybowe. Presja ze strony takich organizmów jak parch jabłoni, mączniak jabłoni, brunatna zgnilizna drzew pestkowych czy szara pleśń bezpośrednio determinuje wielkość i jakość zbieranego plonu.
Zaniechanie właściwej strategii ochrony lub popełnienie błędów agrotechnicznych na wczesnych etapach wegetacji prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń liści, pędów, a przede wszystkim owoców, co drastycznie obniża ich wartość handlową i uniemożliwia długotrwałe przechowywanie w chłodniach. W dobie restrykcyjnych wymagań rynkowych dotyczących jakości owoców oraz konieczności zarządzania ryzykiem powstawania odporności patogenów, kluczem do sukcesu staje się profesjonalne podejście oparte na sprawdzonych produktach chemicznych i środkach ochrony roślin o zaawansowanym składzie. Bogate portfolio BASF, obejmujące fungicydy takie jak Delan®, Sercadis® oraz Signum® i Revyona®, stanowi element kompleksowego programu ochrony sadu w głównych fazach jego rozwoju.
Kluczowe wyzwania w ochronie sadów ziarnkowych i pestkowych
Skuteczna ochrona roślin sadowniczych zależy od prawidłowego zidentyfikowania zagrożenia oraz doboru środka o odpowiednim mechanizmie działania. W uprawie drzew owocowych plantatorzy najczęściej zmagają się z następującymi jednostkami chorobowymi:
- Parch jabłoni i gruszy (Venturia inaequalis, Venturia pirina): jedna z najgroźniejszych chorób o znaczeniu gospodarczym. Infekcje pierwotne wywoływane przez zarodniki workowe następują już w okresie pękania pąków i rozwoju pierwszych liści, jeśli towarzyszą im opady deszczu. Choroba powoduje powstawanie oliwkowobrunatnych, aksamitnych plam na liściach i owocach, prowadząc do ich deformacji i pękania.
- Mączniak jabłoni (Podosphaera leucotricha): patogen zimuje w pąkach, a wiosną poraża młode rozety liściowe i kwiatowe, pokrywając je charakterystycznym, białym, mączystym nalotem. Działanie grzyba powoduje zamieranie pąków i ograniczenie powierzchni asymilacyjnej liści.
- Brunatna zgnilizna drzew pestkowych (Monilinia laxa, Monilinia fructigena): stanowi potężne zagrożenie dla wiśni, czereśni, śliw i moreli. Objawia się gniciem owoców w czasie dojrzewania, na których powstają koncentryczne kręgi szarych brodawek, a także zamieraniem całych krótkopędów i kwiatów wiosną.
- Szara pleśń (Botrytis cinerea): atakuje kwiaty i zawiązki owoców, a także dojrzałe owoce, wywołując puszysty, szary nalot grzybni, szczególnie w warunkach podwyższonej wilgotności.
Charakterystyka i zalety kluczowych produktów BASF
Strategia BASF opiera się na dostarczaniu preparatów, które wykazują wysoką skuteczność, długotrwałe działanie oraz unikalne właściwości fizykochemiczne, ułatwiające aplikację w trudnych warunkach polowych.
Delan® – niezawodny fundament ochrony zapobiegawczej
Środek Delan® oparto na substancji czynnej ditianon. Jest to klasyczny fungicyd kontaktowy, przeznaczony do prowadzenia działań zapobiegawczych. Ditianon blokuje kiełkowanie zarodników parcha, uniemożliwiając im wniknięcie do wnętrza tkanek roślinnych. Charakterystyczną cechą preparatu Delan jest jego wyjątkowa zdolność do wielokrotnego aktywowania się na powierzchni rośliny pod wpływem wilgoci (zjawisko tzw. retencji i redystrybucji). Po opadach deszczu cząsteczki substancji czynnej są ponownie rozpuszczane i przemieszczane wraz z kroplami wody. Redystrybucja substancji czynnej pozwala utrzymać równomierną warstwę ochronną na powierzchni roślin, także po opadach deszczu. Dzięki temu zastosowanie środka Delan® stanowi filar ochrony sadu w okresach wysokiego ryzyka infekcji pierwotnych parcha jabłoni.
Sercadis® – nowoczesna technologia w walce z parchem i mączniakiem
Sercadis® to innowacyjny fungicyd o działaniu wgłębnym. Substancją czynną jest tu fluksapyroksad (związek z grupy karboksyamidów – SDHI, znany pod marką handlową Xemium). Środek ten wykazuje dwukierunkowe działanie w sadach ziarnkowych: skutecznie zwalcza zarówno parcha jabłoni, jak i mączniaka jabłoni. Substancja Xemium charakteryzuje się unikalną mobilnością w roślinie. Po aplikacji szybko przenika przez warstwę woskową liści, chroniąc nawet te fragmenty tkanek, które nie zostały bezpośrednio pokryte cieczą użytkową podczas oprysku. Sercadis® działa w szerokim zakresie temperatur, wykazując wysoką skuteczność także w chłodniejsze dni wiosenne, co pozwala sadownikom na elastyczne planowanie zabiegów w okresach kapryśnej pogody.
Signum® – wszechstronna ochrona upraw pestkowych i jagodowych
W segmencie upraw drzew pestkowych (takich jak wiśnie, czereśnie, śliwy) oraz krzewów jagodowych, kluczową rolę odgrywa preparat Signum 33 WG. Jest to fungicyd o działaniu wgłębnym, zawierający dwie komplementarne substancje czynne o różnych mechanizmach działania: boskalid (z grupy karboksyamidów) oraz piraklostrobinę (z grupy strobiluryn). Połączenie tych dwóch komponentów pozwala na jednoczesne zwalczanie brunatnej zgnilizny drzew pestkowych, szarej pleśni, drobnej plamistości liści drzew pestkowych oraz mączniaka. Signum® zabezpiecza rośliny zarówno w okresie kwitnienia (chroniąc kwiaty przed porażeniem przez Monilinia), jak i w fazie dojrzewania owoców, bezpośrednio pomagając utrzymać ich trwałość w obrocie handlowym i ograniczając straty w transporcie.
Revyona® – triazol nowej generacji
Revyona® to produkt o wielu możliwościach z najszerszą dostępną na rynku rejestracją w uprawach sadowniczych, obejmującą następujące gatunki: jabłoń, grusza, czereśnia, wiśnia, śliwa, morela, brzoskwinia, nektaryna i winorośl. Sprawdza się doskonale w walce z najgroźniejszymi chorobami grzybowymi występującymi w tych gatunkach. Skutecznością dorównuje standardom rynkowym, a często je przewyższa. Pierwszy triazol działający już od 5°C!
Jacek Lewko Specjalista ds. Rozwoju Produktów, BASF Polska
BASF Polska
Kiedy stosować fungicydy w sadzie? Terminy i zalecenia agrotechniczne
Prawidłowe wyznaczenie terminu stosowania oprysku decyduje o efektywności ekonomicznej całej produkcji. Ze względów bezpieczeństwa ochrona przed poszczególnymi patogenami powinna przebiegać zgodnie z instrukcją oraz oficjalnymi wytycznymi zawartymi w etykietach rejestracyjnych produktów.
- Faza zielonego/różowego pąka (oraz okresy intensywnych opadów wiosennych): to kluczowy moment na aplikację preparatu Delan® zapobiegawczo w celu niedopuszczenia do infekcji pierwotnych parcha jabłoni. Działanie kontaktowe ditianonu skutecznie zabezpiecza rozwijające się rozety liściowe.
- Okres kwitnienia i wzrostu owoców: w sytuacji wysokiej presji parcha oraz mączniaka jabłoni zaleca się włączenie do programu fungicydu Sercadis®. Zapewnia on głębokie działanie systemiczne i chroni intensywnie przyrastającą biomasę liściową i zawiązki.
- Kwitnienie oraz faza przedzbiorcza w drzewach pestkowych: To optymalny czas na zastosowanie preparatu Signum®. Chroni on kwiaty przed porażeniem przez brunatną zgniliznę, a opryski wykonywane bliżej zbiorów (z zachowaniem wymaganego okresu karencji) zabezpieczają dojrzałe owoce przed gniciem i szarą pleśnią.
Tabela: Porównanie właściwości i zastosowania fungicydów BASF w sadownictwie
| Nazwa produktu | Substancje czynne | Działanie w roślinie | Główne zwalczane choroby | Rekomendowane uprawy sadownicze |
|---|---|---|---|---|
| Delan® | Ditianon | Kontaktowe (powierzchniowe) o wysokiej odporności na zmywanie | Parch jabłoni, parch gruszy | Jabłoń, grusza |
| Sercadis® | Fluksapyroksad (Xemium) | wgłębne i lokalnie układowe | Parch jabłoni, mączniak jabłoni | Jabłoń, grusza |
| Signum® | Bozkalid, piraklostrobina | wgłębne i translaminarne | Brunatna zgnilizna drzew pestkowych, szara pleśń, mączniak | Wiśnia, czereśnia, śliwa, morela, brzoskwinia, rośliny jagodowe |
| Revyona® | Mefentriflukonazol (Revysol) | Systemiczne | Parch jabłoni, mączniak Jabłoni, Stemphylium, brunatna zgnilizna | Jabłoń, grusza, drzewa pestkowe |
Na co zwrócić uwagę przy wykonywaniu zabiegów ochronnych?
Właściwy dobór preparatu to połowa sukcesu. Aby oprysk przyniósł maksymalne rezultaty, sadownik musi zwrócić uwagę na parametry techniczne wykonywanych zabiegów:
- Dokładność pokrycia drzew cieczą użytkową: korona drzew owocowych, zwłaszcza w sadach tradycyjnych, wymaga zastosowania odpowiednio dobranych rozpylaczy i optymalnego wydatku powietrza z przystawki wentylatorowej, aby produkt dotarł do wnętrza korony i na górne partie drzew.
- Zarządzanie odpornością: nie wolno stosować preparatów z tej samej grupy chemicznej (o tym samym mechanizmie działania) wielokrotnie w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego. Produkty o działaniu układowym, takie jak Sercadis® (SDHI) czy Signum®, powinny być stosowane przemiennie z fungicydami kontaktowymi, do których należy Delan.
- Dostosowanie dawki do presji patogenu: Zawsze należy stosować dawki zalecane w oficjalnych etykietach rejestracyjnych BASF, dostosowując ilość wody i środka do wielkości powierzchni liściowej oraz aktualnego nasilenia choroby w sadzie.
Podsumowanie
Skuteczna ochrona sadu przed chorobami grzybowymi opiera się na trzech filarach: profilaktyce, precyzyjnym monitorowaniu warunków pogodowych oraz stosowaniu zaawansowanych technologicznie preparatów chemicznych. Synergia działania kontaktowego środka Delan®, nowoczesnej technologii systemicznej Sercadis® oraz wielokierunkowej skuteczności preparatu Signum® pozwala na stworzenie kompletnego i elastycznego programu ochrony. Produkty te pozwalają utrzymać sad w pełnej zdrowotności, ograniczając ryzyko strat jakościowych i gwarantując uzyskanie owoców spełniających najwyższe standardy handlowe rynków krajowych i eksportowych.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Ochrona sadu z BASF
Czym różni się działanie preparatu Delan® od Sercadis®?
Delan® działa powierzchniowo (kontaktowo) i tworzy na liściach warstwę ochronną, która zapobiega infekcji, wykazując zdolność do ponownego przemieszczania się pod wpływem deszczu. Sercadis® z kolei działa układowo (systemicznie) – wnika do wnętrza tkanek, chroniąc również te części liści, które urosły po zabiegu lub nie zostały dokładnie opryskane.
Przed jakimi chorobami Signum® chroni wiśnie i czereśnie?
W uprawie wiśni i czereśni Signum® jest podstawowym produktem do zwalczania brunatnej zgnilizny drzew pestkowych (moniliozy), szarej pleśni oraz drobnej plamistości liści drzew pestkowych. Chroni plantację zarówno w fazie kwitnienia, jak i w okresie dojrzewania owoców przed zbiorem.
Czy Sercadis® można stosować w niskich temperaturach?
Tak, substancja czynna Xemium® zawarta w fungicydzie Sercadis® wykazuje wysoką skuteczność działania w szerokim zakresie temperatur, co odróżnia ją od wielu starszych substancji systemicznych. Umożliwia to prowadzenie skutecznych zabiegów przeciwko parchowi i mączniakowi również w chłodniejsze dni wczesnej wiosny.
Co oznacza, że Delan® wykazuje zdolność do redystrybucji?
Zjawisko redystrybucji polega na tym, że cząsteczki ditianonu zawarte w preparacie Delan® trwale wiążą się z warstwą woskową liścia, a pod wpływem kolejnych opadów deszczu lub rosy ulegają częściowemu ponownemu rozpuszczeniu i samoczynnie przemieszczają się na nowe, przyrastające powierzchnie blaszki liściowej.
