Zabieg T3 - co to jest i kiedy wykonać, dla jakich upraw stosować?

Zabieg T3 w zbożach wykonujemy po fazie kłoszenia lub w trakcie kwitnienia. Zabieg T3 nazywany jest też opryskiem na ochronę kłosa, co jasno opisuje jego zadanie. Ochrona kłosa przed septoriozą czy fuzariozą pozwala na uzyskanie dobrego jakościowo plonu.

Zabieg T3 w rzepaku często traktowany jest natomiast jako opcjonalny. Przeprowadzamy go na końcowym etapie opadania płatków lub już na zieloną łuszczynę. Oprysk chroni rośliny przed szarą pleśnią, czernią krzyżowych oraz zgnilizną twardzikową .

Czym jest zabieg T3 i czym różni się od T1 i T2?

Główna różnica między tymi zabiegami polega na terminie aplikacji (fazie rozwojowej zboża) oraz organach rośliny, które mają chronić.

CechaZabieg T1Zabieg T2Zabieg T3
Nazwa potocznaCzyszczący / Na podstawę źdźbłaNa liść flagowyNa kłos
Termin stosowania (Faza BBCH)BBCH 30–32 (początek strzelania w źdźbło do fazy 2. kolanka)BBCH 37–39 (w fazie liścia flagowego do całkowitego rozwinięcia)BBCH 51–65 (od początku kłoszenia do fazy kwitnienia)
Główny cel ochronyPodstawa źdźbła, pierwsze liścieLiść flagowy i podflagowy (tzw. podstawa plonu)Kłos oraz przedłużenie ochrony liścia flagowego
Zwalczane chorobyłamliwość podstawy źdźbła, mączniak prawdziwy, septorioza paskowana liści, rdzeseptorioza paskowana liści, brunatna plamistość liści (DTR), rdza brunatna i żółtafuzarioza kłosów (główny cel), septorioza plew, czerń kłosów, dza brunatna

Czy zabieg T3 jest konieczny?

W intensywnej uprawie pszenicy ozimej zabieg T3 jest traktowany jako standard w ochronie kłosa przed chorobami, natomiast T3 w rzepaku często traktowany jest jako opcjonalny.

W zbożach zabieg T3 ma kolosalne znaczenie dla parametrów jakościowych ziarna, ponieważ zapobiega mykotoksynom, które obniżają wartość ekonomiczną i ograniczają możliwości wykorzystania plonu. Rezygnację z oprysku można rozważać jedynie w wyjątkowo niekorzystnych dla rozwoju patogenów warunkach pogodowych.

Konieczność wykonania zabiegu T3 w rzepaku jest mniej oczywista, ponieważ wjazd w pole ciągnikiem w zaawansowanej fazie rozwoju roślin może powodować znaczące uszkodzenia mechaniczne rzepaku. Oczywiście ich skala może być różna w zależności od sprzętu, jakim dysponujemy, tym niemniej ze stratami musimy się liczyć zawsze. Dlatego niezbędna jest odpowiednia ocena poziomu zagrożenia ze strony chorób i szacowanie ich wpływu na wielkość plonu. Wynik takiej oceny należy zestawić z kosztem zabiegu, uwzględniającym także wspomniane uszkodzenia roślin.

Mogą się zatem zdarzyć sytuacje, kiedy zabieg T3 warto wykonać, ale wielu rolników po dokonaniu bilansu jednak z niego rezygnuje. Racjonalnie patrząc na to zagadnienie, należy tymczasem przyznać, że w większości wypadków rzepak jako uprawa wysokonakładowa, ale i rentowna wymaga intensywnej ochrony trzyzabiegowej.

“Decyzja o wykonaniu zabiegu T3 w rzepaku ozimym zawsze musi opierać się na chłodnej kalkulacji ekonomicznej, w której zestawiamy koszt fungicydu oraz straty spowodowane uszkodzeniami mechanicznymi z potencjalnym zyskiem. Standardowy wjazd ciągnikiem w łan w fazie opadania płatków generuje straty plonu na poziomie od 2% do nawet 5% w wyniku wygniatania ścieżek technologicznych, jednak rezygnacja z ochrony w warunkach wysokiej wilgotności powietrza i presji zgnilizny twardzikowej skrajnych przypadkach może skończyć się porażeniem ponad 30% łuszczyn i drastycznym osypywaniem się nasion przed zbiorem.”

Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska

BASF Polska

Magdalena Pietrzak

Kiedy wykonać zabieg T3 w pszenicy i innych zbożach?

Zabieg T3 w pszenicy powinien być przeprowadzany po fazie kłoszenia (BBCH 51-59) lub w trakcie kwitnienia (BBCH 61-65).

Optymalny termin zabiegu T3 ustala się na podstawie obserwacji roślin, progów szkodliwości patogenów oraz analizy warunków pogodowych, takich jak temperatura, wilgotność i opady. Drugi aspekt, który warto wziąć pod uwagę, to kiedy i jakimi środkami wykonywaliśmy poprzedni zabieg, czyli oprysk T2 .

Połączenie informacji o tym, jak długiej ochrony możemy się spodziewać po zabiegu T2, z obserwacją stanu roślin i ewentualnych objawów chorób pozwala na optymalne wyznaczenie terminu zabiegu T3. Oczywiście dane te musimy zestawić z panującymi warunkami pogodowymi, które ryzyko wystąpienia chorób mogą przecież zarówno potęgować, jak i je ograniczać.

Jakie choroby zwalcza zabieg T3 w uprawie zbóż?

Zabieg T3 w pszenicy ma za zadanie ochronić kłos przed takimi chorobami grzybowymi jak:

  • fuzarioza kłosów - najgroźniejsza choroba w tym okresie, niszcząca ziarno i zatykającą wiązki przewodzące,
  • rdza żółta i brunatna - najczęściej występujące choroby w pszenicy, które mogą prowadzić do znacznych strat plonów, a ich objawy różnią się w zależności od typu rdzy,
  • czerń zbóż - rozwija się na osłabionych lub zamierających kłosach, zwłaszcza w warunkach dużej wilgotności,
  • septorioza plew - atakuje kłosy i liście, prowadząc do ich zamierania.

Ochrona kłosa T3 powinna uwzględniać takie choroby jak: fuzarioza kłosów , czerń zbóż czy septorioza plew. W intensywnej uprawie pszenicy ozimej zabieg T3 traktuje się jako standard. Jedynie wyjątkowo niekorzystne dla rozwoju patogenów warunki pogodowe mogą skłaniać do rozważenia rezygnacji z wykonania oprysku.

Czym opryskiwać na T3? Przegląd fungicydów

Fungicydy na oprysk T3 w zbożach to triazole, takie jak: tebukonazol, protiokonazol, metkonazol, difenokonazol czy nowe na rynku rozwiązanie z tej grupy chemicznej – Revysol ® . Nie jest natomiast wskazane używanie środków grzybobójczych zawierających strobiluryny. Znacząco opóźniają one dojrzewanie roślin, przez co są niewskazane w fazie rozwojowej, w której przeprowadzamy omawiany zabieg.

Jaki fungicyd na T3 w rzepaku wybrać? W tym wypadku również sprawdzą się znane triazole: tebukonazol oraz protiokonazol. Z tych samych względów co w przypadku zbóż nie stosujemy już strobiluryn, które były odpowiednie dla drugiego zabiegu fungicydowego.

Osiris Revy – kompleksowa ochrona kłosa

Osiris Revy to oprysk na T3 w zbożu, który zwalcza szerokie spektrum chorób, w tym znacząco redukuje mykotoksyny poprzez bardzo dobre zwalczanie Fusarium. Jest niezależny od pogody oraz promieniowania UV, zapewniając tym wygodę i elastyczność, których potrzebujesz.

Substancja czynna50 g/l Revysol®, 100 g/l protiokonazol-destio
Dawkowanie1,5 l/ha
Zwalczane chorobyfuzarioza kłosów, łamliwość źdźbła zbóż i traw, septorioza paskowana liści pszenicy, rdza brunatna pszenicy, rdza żółta zbóż i traw, brunatna plamistość liści, mączniak prawdziwy zbóż i traw, plamistość siatkowa jęczmienia, rdza jęczmienia, rynchosporioza zbóż, ramularioza (plamistości liści), rdza brunatna żyta, septoriozy liści, rdza brunatna

“Skuteczna ochrona fungicydowa kłosa w fazie BBCH 51–65 wymaga zastosowania stabilnych i odpornych na zmywanie substancji aktywnych, ponieważ warunki pogodowe w okresie kwitnienia zbóż bywają dynamiczne. Połączenie 50 g/l innowacyjnego Revysolu z 100 g/l protiokonazolu-destio w technologii Osiris Revy pozwala na szybkie wniknięcie w struktury kłosa i długotrwałe działanie, które jest niezależne od wahań temperatury oraz silnego promieniowania UV, co w praktyce rolniczej zapewnia najwyższą elastyczność i skuteczność redukcji mykotoksyn w plonie.”

Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska

BASF Polska

Magdalena Pietrzak

Przeczytaj również

Zabieg T2 – co to jest, jakie zwalcza choroby zbóż i kiedy go wykonać?

Kondycja górnych liści to kluczowa kwestia w perspektywie wysokich plonów. Jej spadek w związku z rozwojem chorób będzie potęgować straty niemożliwe do odrobienia. Dlatego w celu ochrony najważniejszych organów asymilacyjnych, czyli liścia flagowego (F) i liści podflagowych (F1), należy przeprowadzić zabieg T2.

Zabieg T2 – co to jest, jakie zwalcza choroby zbóż i kiedy go wykonać?

Powiązany produkt