Borówka, truskawka, malina i porzeczka to cztery najpopularniejsze gatunki roślin jagodowych uprawianych w Polsce. Ich duże znaczenie gospodarcze oraz rosnące zainteresowanie ze strony konsumentów sprawiają, że stanowią one ważny element krajowego ogrodnictwa. Jednak w ostatnich latach plantatorzy coraz częściej muszą mierzyć się z nowymi trudnościami związanymi z uprawą tych gatunków. Zmienne i coraz częściej ekstremalne warunki pogodowe w okresie wegetacyjnym — w tym wiosenne przymrozki, susze, gwałtowne opady czy gradobicia — znacząco wpływają na plonowanie i jakość owoców. W efekcie, zarówno uprawa, jak i skuteczna ochrona roślin jagodowych staje się coraz większym wyzwaniem, wymagającym nie tylko wiedzy, ale także elastyczności i wdrażania nowoczesnych technologii uprawowych.
Program ochrony roślin jagodowych powinien być dostosowany do specyficznych warunków panujących na danej plantacji, uwzględniając odmianę, lokalne zagrożenia oraz warunki pogodowe. Kluczowy jest dobór odpowiednich fungicydów . Scala® to fungicyd, który jest szczególnie skuteczny w ochronie roślin uprawnych przed szarą pleśnią. W programie ochrony truskawki można go stosować w temp. od 5°C. Dagonis® to specjalistyczny fungicyd do stosowania zapobiegawczego i interwencyjnego w ochronie truskawki przed mączniakiem prawdziwym. Signum® 33 WG to środek, który może być stosowany już od chwili otwarcia się pierwszych kwiatów na plantacjach. W truskawce zwalcza on zarówno mączniaka prawdziwego, jak i szarą pleśń. Produkt ten zwalcza także coraz groźniejszą i coraz częściej spotykaną na polskich chorobę, jaką jest biała plamistość liści truskawki. W malinie ogranicza również przypąkowe zamieranie pędów maliny. Serifel® to biologiczny fungicyd, który chroni uprawy przed szarą pleśnią, nie wymagając zachowania okresu karencji.
Skuteczna ochrona upraw jagodowych jest złożonym procesem, który wymaga uwzględnienia wielu czynników, w tym wyboru odpowiedniego stanowiska, metod agrotechnicznych, monitoringu zagrożeń oraz, w razie konieczności, zastosowania środków ochrony roślin.
Warto wybierać odmiany odporne lub mniej wrażliwe na typowe dla regionu choroby i szkodniki . Ponadto stosowanie ściółek (np. trociny, kora, słoma) pomaga w utrzymaniu wilgoci, ogranicza wzrost chwastów, wyrównuje temperaturę gleby i może zapobiegać gniciu owoców.
Nawożenie upraw jagodowych powinno być zrównoważone, dopasowane do potrzeb – należy unikać przenawożenia azotem, które może sprzyjać rozwojowi chorób. Regularne lustracje plantacji pod kątem występowania szkodników, chorób i chwastów są niezbędne do podjęcia racjonalnych decyzji o ochronie roślin. Urządzanie otoczenia plantacji poprzez zachowanie zadrzewień i zakrzewień sprzyja obecności owadów pożytecznych i ptaków, które mogą ograniczać występowanie szkodników.
Skuteczna ochrona roślin jagodowych, które poddawane są silnym warunkom stresowym, wymaga przyjęcie odpowiedniej strategii. Co więcej, każda ze wspomnianych upraw potrzebuje indywidualnego podejścia w tym zakresie. Dlatego w BASF przygotowaliśmy optymalne zestawy rozwiązań dopasowane do potrzeb producentów borówki, truskawki, maliny i porzeczki. Ich aplikacja pozwoli na polepszenie sytuacji na plantacjach w niekorzystnych warunkach, przy dużej presji ze strony chorób grzybowych, chwastów czy szkodników.
Ochrona upraw borówki wysokiej koncentruje się przede wszystkim na zabezpieczeniu i eliminacji patogenów szarej pleśni. Okres okołokwitnieniowy i po zbiorze owoców to czas na ochronę przed tą chorobą, która często przebiega bezobjawowo we wczesnych fazach.
Szarą pleśń borówki wywołuje grzyb Botrytis cinerea. Jest to najgroźniejsza choroba borówki. Patogen charakteryzuje się wysoką intensywnością i częstotliwością zarodnikowania oraz zdolnością do rozwoju w szerokim zakresie temperatur. Szara pleśń borówki objawia się w postaci brunatnych, gnilnych plam, lokalnej zgorzeli i nekroz, które są widoczne głównie na kwiatach i owocach w różnej fazie ich rozwoju, rzadziej na liściach i ogonkach liściowych. Porażone kwiaty często zasychają i nie rozwijają się, a rozwijający się owoc może być zdeformowany, brunatnieć i gnić. Na dojrzałych owocach pojawia się biała, puszysta grzybnia oraz szary, pylący nalot trzonków konidialnych z obficie wytwarzanymi zarodnikami konidialnymi, co prowadzi do gnicia owoców. Do ochrony uprawy borówki przed szarą pleśnią warto postawić na fungicyd Signum® 33 WG lub Scala®, stosowane od fazy kwitnienia lub biofungicyd Serifel® o działaniu zapobiegawczym do zabiegów przedzbiorczych i międzyzbiorczych.
Truskawka to najbardziej wymagająca roślina, jeśli chodzi o zarządzanie jej uprawą i ochroną. Sukces ekonomiczny plantatorom może zapewnić jedynie kompleksowe podejście i szerokie spektrum stosowanych rozwiązań. Fungicydowych, herbicydowych, insektycydowych, a także regulacja wzrostu.
Mączniak prawdziwy truskawki jest chorobą grzybową. Jego występowaniu sprzyjają lata suche i upalne.Na roślinach uprawianych w polu pierwsze objawy mączniaka prawdziwego truskawki widoczne są w postaci białoszartego, mączystego nalotu, złożonego z grzybni i zarodników, który rozwija się głównie na dolnej stronie liści. Silnie porażone liście zwijają się łódkowato ku górze. W późniejszym etapie choroby truskawki brzegi liści mogą czerwienieć, pojawiają się czerwono-brunatne plamy, a tkanka w tych miejscach zamiera. W uprawach pod osłonami mączysty nalot występuje na obydwu stronach blaszki liściowej.
Mączniak truskawki może być bardzo dużym zagrożeniem w uprawach pod osłonami, czasami większym niż szara pleśń. Zabiegi przeciwko mączniakowi prawdziwemu truskawki należy wykonywać po pojawieniu się pierwszych objawów choroby.
W tym celu warto postawić na Dagonis®, Signum® 33 WG, bądź mikrobiologiczny fungicyd Serifel®.
Szara pleśń jest chorobą grzybową, która w uprawie truskawki bywa trudna do zwalczania. Rozprzestrzenianiu się i szybkiemu przebiegowi infekcji szarej pleśni sprzyjają warunki wysokiej wilgotności powietrza, w tym rosa, oraz zbyt duże zagęszczenie roślin i zachwaszczenie.Na porażonych szarą pleśnią truskawki kwiatach pojawiają się brunatne, gnilne plamy, co może prowadzić do zamierania całych kwiatostanów, gdyż grzyb często przerasta z kwiatów do szypułki. Na owocach w różnym stadium rozwoju widoczne są brunatne, gnilne plamy, lokalna zgorzel i nekrozy. Zgniliźnie może ulec zarówno zielony, jak i w pełni rozwinięty owoc, często poprzez kontakt z już porażonym owocem. Chore organy pokrywa szary, silnie pylący nalot grzybni i zarodników dokonujących infekcji.
Do zwalczania szarej pleśni w truskawce można stosować różne fungicydy, w tym Signum® 33 WG, Scala®, oraz biofungicyd Serifel®, który sprawdza się przede wszystkim zapobiegawczo.
Czerwona zgnilizna korzeni jest chorobą truskawek wywoływaną przez organizm grzybopodobny, która poraża najmłodsze korzenie truskawek.Na przekroju podłużnym korzenia, powyżej strefy gnilnej, widoczne jest wyraźne przebarwienie walca osiowego na kolor karminowoczerwony. Zewnętrzna tkanka korzenia pozostaje jasna. Porażone korzenie włośnikowe zamierają i odpadają, co prowadzi do redukcji aktywnej strefy pobierania systemu korzeniowego. Gnijące od wierzchołka korzenie przybyszowe i główne przypominają wyglądem „szczurzy ogon”. W wyniku uszkodzenia korzeni, rośliny drobnieją. Młodsze liście na porażonych roślinach stają się matowe i mogą przebarwiać się na niebiesko-zielono, natomiast starsze liście przybierają kolor czerwony, żółty lub brązowy.
Serifel® to mikrobiologiczny fungicyd, który zapobiega rozwojowi czerwonej zgnilizny korzeni truskawki w uprawie polowej.
Biała plamistość liści jest chorobą grzybową truskawki, której objawy mogą być różnorodne i zależą od odmiany rośliny, szczepu patogenu oraz warunków atmosferycznych, głównie temperatury. Pierwszymi objawami tej choroby truskawki są różnej wielkości drobne, okrągłe, brunatne plamy, które pojawiają się na górnej stronie liści. W miarę powiększania się (do 3–6 mm), plamy stają się owalne, jasnoszare z brunatnoczerwoną obwódką. W warunkach dużej wilgotności w okresie kwitnienia może dojść do infekcji słupków kwiatowych. Grzyb przerasta wtedy do rozwijających się orzeszków (zwanych powszechnie nasionami) i otaczającej je tkanki owocu. W wyniku infekcji wokół sczerniałych, porażonych nasion powstają suche, nekrotyczne, brązowoczarne, pojedyncze lub liczne plamy na owocach.
Signum® 33 WG skutecznie radzi sobie z białą plamistością liści truskawki.
Szkodniki truskawki
Na plantacjach truskawek występuje wiele szkodników, które mogą powodować znaczne szkody. Kluczowe jest monitorowanie ich występowania i interwencja dopiero po przekroczeniu progów ekonomicznej szkodliwości. Najczęściej pojawiają się: przędziorek w truskawce, roztocz truskawkowiec, opuchlak truskawkowiec . Nealta® i Nemasys® L to skuteczne produkty, które mogą pomóc w kontroli szkodników w truskawce.
Ochrona truskawki przed chwastami
Ochrona truskawki przed chwastami jest kluczowym elementem w uprawie, ponieważ niekontrolowany rozwój chwastów ogranicza wzrost, plonowanie oraz pogarsza zdrowotność roślin truskawki. Chwasty konkurują z krzewami rośliny uprawnej o wodę, substancje pokarmowe i światło, pogarszają warunki fitosanitarne, sprzyjając rozwojowi chorób grzybowych oraz szkodników, w tym gryzoni, a także zwiększają uszkodzenia krzewów przez przymrozki wiosenne. Zwalczanie chwastów w truskawkach powinno obejmować zarówno metody chemiczne, jak i niechemiczne. Istotna jest uprawa gleby przed sadzeniem truskawek – powinna być szczególnie staranna, zwłaszcza jeśli na polu znajdują się chwasty trwałe. Te bezwzględnie powinny być usuwane.
Z herbicydów warto zastosować Stomp® Aqua 455 CS, który zwalcza zarówno chwasty jednoliścienne , jak i chwasty dwuliścienne .
Malina – warunki uprawy
Maliny wymagają żyznych, lekko kwaśnych gleb o pH 6,0–6,5, z dobrym drenażem i odpowiednim poziomem wód gruntowych. Kluczowe jest przygotowanie gleby przed sadzeniem, w tym analiza jej składu i ewentualne wapnowanie oraz nawożenie.
Czym pryskać maliny od zamierania pędów?
Zamieranie pędów jest najgroźniejszą chorobą grzybową malin wywoływaną przez różne patogeny grzybowe, takie jak: Didymella applanata, Leptosphaeria coniothyrium, Botrytis cinerea (szara pleśń), Elsinoë veneta (antraknoza), Verticillium spp. (werticilioza) i Fusarium spp. (fuzarioza). W zależności od sprawcy, objawy i sposób rozwoju choroby maliny mogą się różnić. Przykładowo grzyb Didymella applanata poraża przede wszystkim pędy, ale także liście i łuski okrywające pąki. Pierwsze objawy pojawiają się na początku czerwca w postaci brunatno-fioletowych plam u nasady pąków, które powiększają się i obejmują cały obwód pędu. Pod koniec sierpnia plamy stają się ciemnoszare, a na ich powierzchni pojawiają się liczne, drobne, czarne punkty – owocniki grzyba, które zimują na pędach. Wiosną z owocników uwalniają się zarodniki workowe, zakażające młode pędy. Porażenie prowadzi do pękania i łuszczenia się kory, zwłaszcza na pędach dwuletnich, a porażone łuski pąków zamierają.Grzyb Leptosphaeria coniothyrium natomiast zakaża maliny poprzez wszelkiego rodzaju zranienia kory. Objawy infekcji ran powstałych np. podczas zbioru mechanicznego widoczne są wiosną na dwuletnich pędach, głównie u ich podstawy. Porażone pędy gwałtownie zamierają, liście więdną i brunatnieją, a kwiatostany i owoce zasychają. Drewno w miejscu porażenia przebarwia się na ciemnobrązowo, staje się kruche, co powoduje łatwe wyłamywanie się pędów.
Signum® 33 WG może być wsparciem w zwalczaniu przypąkowego zamierania pędów malin, które jest wczesnym objawem zamierania pędów maliny.
Szara pleśń na malinach - zwalczanie
Szara pleśń na malinach jest chorobą grzybową wywoływaną przez patogen Botrytis cinerea. Jest szczególnie groźna na plantacjach zbyt zagęszczonych oraz w latach z dużą ilością opadów. Objawy szarej pleśni na malinach obejmują zamieranie pędów oraz gnicie owoców. Na pędach w różnych miejscach pojawiają się jasnobrązowe, rozległe plamy. Porażone pędy słabo rosną i są podatne na przemarzanie. Infekcji ulegają również pąki kwiatowe i kwiaty, które brunatnieją i zamierają. Na chorych owocach pojawia się charakterystyczny, szary, puszysty nalot grzyba. W późniejszym stadium porażona tkanka pędów przebarwia się na szaro i często się łuszczy. Jesienią i zimą na nekrotycznej tkance tworzą się czarne, płaskie tarczki (sklerocja), będące przetrwalnikami grzyba.Na szarą pleśń w malinach warto zastosować fungicydy Signum® 33 WG, Scala® lub fungicyd mikrobiologiczny Serifel®.
Czym pryskać maliny na wiosnę od chwastów?
Skuteczna ochrona malin przed chwastami wymaga kompleksowego podejścia, łączącego różne metody, takie jak mechaniczna uprawa, stosowanie herbicydów (w razie potrzeby), ściółkowanie oraz wykorzystanie roślin okrywowych w międzyrzędziach. Wybór metody zależy od specyfiki plantacji, rodzaju gleby i nasilenia zachwaszczenia.W przypadku chemicznego zwalczania chwastów w malinach warto postawić na herbicyd Stomp® Aqua 455 CS.
Szara pleśń, przypąkowe zapalenie pędów oraz chwasty jednoliścienne i chwasty dwuliścienne – to największe zagrożenia dla upraw maliny, z jakim muszą zmierzyć się producenci tej rośliny. Zestaw wyżej wymienionych 4 produktów rekomendowanych przez BASF to skuteczna odpowiedź na pojawiające się problemy w uprawie maliny.
Antraktoza , rdza wejmutkowo-porzeczkowa , amerykański mączniak agrestu, szara pleśń , chwasty jednoliścienne i chwasty dwuliścienne – to największe wyzwania, jakie stoją przed plantatorami porzeczki w Polsce. Sprawne zwalczanie chwastów i wspomnianych chorób grzybowych umożliwiają poniższe produkty BASF:
Program ochrony upraw jagodowych to ukłon w stronę polskich plantatorów, którym zależy na uzyskaniu wysokiego i jakościowego plonu w jak najbardziej racjonalny ekonomicznie sposób. Chroń swoje uprawy i zyskuj z BASF!
