Ochrona zbóż krok po kroku

Współczesna uprawa zbóż wymaga kompleksowego podejścia, które uwzględnia wszystkie kluczowe aspekty agrotechniki. Proces ten obejmuje dobór odpowiednich odmian, dostosowanych do warunków klimatycznych i glebowych, właściwy siew zbóż, który wpływa na równomierne wschody roślin, nawożenie, stosowanie dolistnego dokarmiania zbóż, zapewniające optymalne dostarczanie składników odżywczych, oraz skuteczną ochronę fungicydową, która minimalizuje ryzyko strat spowodowanych chorobami grzybowymi.

Każdy z tych elementów odgrywa istotną rolę w osiągnięciu wysokich plonów i ich dobrej jakości. Efektywna uprawa zbóż polega na odpowiednim zarządzaniu etapami produkcji. Pozwala na zachowanie zdrowotności roślin, optymalizację pobierania wody i składników pokarmowych oraz ograniczenie wpływu stresów środowiskowych. Skuteczna uprawa zbóż powinna uwzględniać nie tylko techniczne aspekty agrotechniki, ale również zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi, co przyczynia się do ochrony środowiska w tym gleby i trwałości produkcji rolniczej.

Dlaczego wybór odmian i termin siewu są fundamentem zdrowej uprawy zbóż?

Właściwy dobór odmian zbóż decyduje o odporności roślin na choroby, plenności i zdolności adaptacji do lokalnych warunków klimatycznych. Odpowiednio dobrany materiał siewny zapewnia mocny start roślin i stabilny wzrost. Terminy siewu są równie ważne – zboża ozime wysiewa się jesienią, aby rozwijały system korzeniowy przed zimą, natomiast zboża jare sieje się wiosną, gdy gleba osiągnie optymalną temperaturę, co wspiera równomierne wschody i zdrowy rozwój upraw.

Czy zaprawianie nasion jest ważne dla zdrowej uprawy zbóż?

Aby zabezpieczyć młode rośliny przed chorobami, warto stosować zaprawianie nasion. Zabieg ten chroni materiał siewny przed patogenami i szkodnikami, zwiększając odporność siewek oraz poprawiając ich wschody. Dzięki temu rośliny rozwijają się zdrowiej, co przekłada się na wyższe i lepszej jakości plony.

Kinto® Plus to płynna zaprawa nasienna, zapewniająca skuteczną ochronę zbóż przed chorobami odglebowymi i odnasiennymi. Dzięki trzem substancjom czynnym działa układowo i powierzchniowo, wspierając rozwój korzeni oraz kiełkowanie. Poprawia odporność roślin na patogeny i stres wywołany niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, co przekłada się na wyższe plony.

Systiva® 333 FS to innowacyjna zaprawa o działaniu systemicznym, chroniąca zboża ozime i jare przed chorobami grzybowymi już od wschodów. Zapewnia długotrwałą ochronę liści, wspomaga wyrównane wschody, pogrubia źdźbło i wzmacnia system korzeniowy, ograniczając stres spowodowany niedoborem wody

Tabela: Zalety zaprawiania nasion

AspektZnaczenie dla uprawyPrzykłady produktówDziałanie / Korzyści
Ochrona przed chorobamiZabezpiecza młode rośliny przed chorobami i szkodnikami, chroniąc materiał siewnyKinto Plus®, Systiva® 333 FSZapobiega infekcjom odglebowym i odnasiennym; działa układowo i powierzchniowo
Wyrównane wschodyPoprawia zdrowotność i jednorodność siewekSystiva® 333 FSWspomaga równomierny rozwój roślin w łanie
Wzrost systemu korzeniowegoWzmacnia młode rośliny i zwiększa odporność na stresKinto Plus®, Systiva® 333 FSPoprawia pobieranie składników odżywczych i odporność na niekorzystne warunki
Odporność na stres abiotycznyZmniejsza wpływ niekorzystnych warunków atmosferycznychKinto Plus®, Systiva® 333 FSOgranicza stres wywołany niedoborem wody, wiatrem lub niską temperaturą
Poprawa plonowaniaZdrowe siewki przekładają się na wyższe i lepszej jakości plonyKinto Plus®, Systiva® 333 FSSilniejsze rośliny, lepsza masa źdźbła i systemu korzeniowego, stabilniejsze plonowanie

Dokarmianie dolistne zbóż mikroelementami

Dokarmianie dolistne zbóż stanowi istotny element strategii dokarmiania roślin, szczególnie w krytycznych fazach wzrostu, takich jak strzelanie w źdźbło. Uzupełnienie mikroelementów oraz makroelementów poprzez dokarmianie dolistne zbóż pozwala na efektywne wykorzystanie substancji odżywczych, zwłaszcza gdy nawożenie doglebowe okazuje się niewystarczające.

Wśród stosowanych preparatów w dolistnym nawożeniu znajdują się płynne nawozy azotowe, które wspierają procesy metaboliczne roślin. Odpowiednio dobrane poszczególne składniki w nawozów dolistnych można stosować łącznie a ze środkami ochrony roślin co zwiększa skuteczność zabiegów i przyczynia się do stymulacji rozwoju systemu korzeniowego, co przekłada się na lepsze pobieranie wody i składników pokarmowych.

W różnych fazach rozwoju zbóż kluczowe mikroelementy wspierają ich wzrost i odporność. Miedź i molibden są istotne w fazie kiełkowania, ponieważ wpływają na syntezę białek i pobieranie azotu. W fazie krzewienia ważne są mangan i bor, które wzmacniają odporność roślin i stymulują rozwój. Cynk i miedź w początku strzelania w źdźbło poprawiają gospodarkę azotową i zwiększają odporność roślin. Miedź, mangan i magnez w fazie kłoszenia wspomagają metabolizm i jakość ziarna. Potas, fosfor, magnez i siarka w dojrzałości mlecznej wpływają na nalewanie ziarna i jego jakość.

Tabela: Dorakmianie zbóż mikroelementami

Faza rozwoju zbóżKluczowe mikroelementyFunkcja / wpływ na roślinyKorzyści dla uprawy
KiełkowanieMiedź (Cu), Molibden (Mo)Wpływają na syntezę białek i pobieranie azotuLepszy start roślin, silniejsze siewki, efektywne wykorzystanie nawożenia
KrzewienieMangan (Mn), Bor (B)Wzmacniają odporność roślin i stymulują rozwój pędów bocznychSilniejszy łan, większa liczba pędów, odporność na choroby
Początek strzelania w źdźbłoCynk (Zn), Miedź (Cu)Poprawiają gospodarkę azotową i odporność roślinStabilniejszy wzrost, mniejsze ryzyko wylegania, lepsze przyswajanie składników
KłoszenieMiedź (Cu), Mangan (Mn), Magnez (Mg)Wspomagają metabolizm, fotosyntezę i jakość ziarnaWyższa plenność, lepsze wypełnienie ziarna, poprawa jakości plonu
Dojrzałość mlecznaPotas (K), Fosfor (P), Magnez (Mg), Siarka (S)Wpływają na nalewanie ziarna i jakość ziarnaWyższa masa tysiąca ziaren, lepsza jakość i powtarzalność plonu

Zwalczanie chorób wczesną wiosną – zabieg T1

Choroby podsuszkowe stanowią istotne zagrożenie dla młodych zbóż, szczególnie we wczesnych fazach ich rozwoju w okresie wiosennym. Wysoki udział zbóż w strukturze zasiewów oraz błędy agrotechniczne sprzyjają ich rozwojowi. Dlatego pierwszy zabieg ochrony fungicydowej odgrywa kluczową rolę w zachowaniu zdrowotności podstawy źdźbła, skutecznie chroniąc rośliny przed infekcjami i zapewniając im optymalne warunki do dalszego wzrostu.

Podstawowym celem zabiegu T1 w uprawie zbóż jest zwalczanie chorób podstawy źdźbła i liści. Do chorób atakujących zboża, poza chorobami podsuszkowymi zalicza się:

Duet na Start to połączenie fungicydów Empartis® i Flexity®. Aby skutecznie chronić zboża, warto sięgnąć po Duet na Start i Daxur®. substancje aktywne (boskalid, krezoksym metylowy, metrafenon), które skutecznie zwalczają mączniaka prawdziwego oraz łamliwość podstawy źdźbła. Daxur, dzięki zawartości substancji czynnych, efektywnie eliminuje septoriozę paskowaną liści pszenicy oraz inne choroby grzybowe. Stosowanie tych środków w zabiegu T1 zapewnia zdrowy rozwój roślin, minimalizuje ryzyko infekcji i wpływa na wyższe plony.

Na etapie T1 zwalcza się także choroby podsuszkowe, rdze, mączniaka prawdziwego i septoriozę. Tutaj rekomendujemy RevyFlex® Plus, skuteczny już od 5°C, który gwarantuje wysoką efektywność w zwalczaniu chorób grzybowych, zapewniając optymalną ochronę zbóż jarych i ozimych.

„Zabieg T1 wczesną wiosną jest kluczowy dla zdrowia zbóż. Chroni podstawę źdźbła i liście przed chorobami podsuszkowymi, septoriozą, rdzą oraz mączniakiem prawdziwym. Stosowanie sprawdzonych fungicydów, takich jak Duet na Start® czy RevyFlex® Plus, zapewnia młodym roślinom optymalne warunki do wzrostu, minimalizuje ryzyko infekcji i wspiera wyższe oraz stabilniejsze plony.”

Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska BASF Polska

Regulacja zbóż i ograniczenie ryzyka wylegania

Regulacja wzrostu zbóż to jeden z kluczowych zabiegów wiosennych, wpływający na stabilność plonowania. Wyzwaniem pozostaje dobór odpowiedniego terminu i liczby aplikacji, zwłaszcza w warunkach zmiennej pogody. Głównym celem regulacji jest ograniczenie ryzyka wylegania, które prowadzi do obniżenia plonu oraz pogorszenia jakości ziarna.

Medax® Max jest przeznaczony do stosowania w pszenicy ozimej, pszenżycie ozimym, jęczmieniu ozimym, życie, pszenicy jarej, jęczmieniu jarym oraz owsie. Jego działanie polega na hamowaniu biosyntezy giberelin, co prowadzi do skrócenia międzywęźli i wzmocnienia struktury roślin. Dzięki temu zboża są bardziej odporne na silne wiatry, intensywne opady oraz inne czynniki stresowe, co przekłada się na wyższy plon i poprawę jakość ziarna.

Preparat można stosować w różnych fazach rozwoju zbóż – od końca fazy krzewienia do fazy ukazywania się liścia flagowego (BBCH 29-39), co zapewnia elastyczność w planowaniu zabiegów. Medax® Max jest również odporny na zmywanie przez deszcz, ponieważ szybko wnika w roślinę, a opady występujące godzinę po aplikacji nie obniżają jego skuteczności.

Dzięki możliwości mieszania z innymi środkami ochrony roślin, Medax® Max może być stosowany w kombinacji z fungicydami i herbicydami, co pozwala na optymalizację kosztów i czasu zabiegów

Efektywna ochrona górnych liści - zabieg T2 w zbożach

Głównym celem zabiegu T2 w zbożach jest zabezpieczenie liścia flagowego przed chorobami grzybowymi. Liść flagowy odpowiada za intensywną fotosyntezę, co bezpośrednio wpływa na wielkość i jakość plonu.

Zabieg T2 przeprowadza się w fazie rozwoju liścia flagowego do momentu grubienia jego pochwy. Chroniąc górne liście, zapewnia się roślinom zdolność do efektywnego wykorzystywania zasobów i utrzymania wysokiej zdrowotności. Jest to szczególnie istotne w przypadku chorób takich jak septorioza liści, rdza brunatna, mączniak prawdziwy zbóż i traw, które mogą znacząco obniżyć potencjał plonotwórczy.

Odpowiednio dobrana ochrona fungicydowa zbóż do zabiegu T2 pozwalają na wydłużenie zieloności liścia flagowego, co przekłada się na lepszą zawartość białka w ziarnach i wyższą jakość plonu. Priaxor® i Revysky® to skuteczne fungicydy na T2, które zapewniają kompleksową ochronę zbóż w tym etapie rozwoju.

Priaxor® zawiera fluksapyroksad oraz piraklostrobinę, co zapewnia długotrwałe działanie i skuteczną ochronę przed chorobami takimi jak septorioza liści, brunatna plamistość liści, rdza brunatna oraz mączniak prawdziwy. Dzięki mobilności substancji czynnych Priaxor działa zarówno zapobiegawczo, jak i interwencyjnie, poprawiając intensywność fotosyntezy i wydłużając efekt zieloności liści.

Revysky® o nowoczesny fungicyd, który skutecznie zwalcza septoriozę liści, rdzę brunatną oraz mączniaka prawdziwego, zapewniając wysoką efektywność ochrony w fazie liścia flagowego. Jego działanie wspiera zdrowy rozwój roślin i zwiększa ich odporność na stresy środowiskowe.

Zastosowanie Priaxor® i Revysky® w zabiegu T2 pozwala na utrzymanie wysokiej zdrowotności zbóż, co przekłada się na lepsze wypełnienie kłosów i wyższe plony. Regularna ochrona fungicydowa zbóż w tym terminie jest kluczowa dla maksymalizacji potencjału plonotwórczego roślin.

„Zabieg T2 to kluczowy moment w ochronie zbóż. Chroniąc liść flagowy, zapewniamy roślinom zdolność do maksymalnej fotosyntezy, co bezpośrednio przekłada się na wielkość i jakość plonu. Odpowiednio dobrane fungicydy, takie jak Priaxor® i Revysky®, wydłużają zieloność liścia, wzmacniają odporność roślin na choroby grzybowe i stresy środowiskowe, a w praktyce pozwalają rolnikom uzyskać wyższe i stabilniejsze plony."

Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska BASF Polska

Skuteczna ochrona kłosów zbóż - zabieg T3

Zabieg T3 w ochronie zbóż to ostatni etap fungicydowej ochrony, który ma kluczowe znaczenie dla jakości i wielkości plonu. Jego głównym celem jest zabezpieczenie kłosa oraz górnych liści przed chorobami grzybowymi, które mogą negatywnie wpłynąć na wartość handlową ziarna i jego przydatność do dalszego przetwarzania.

Wykonuje się go w fazie kwitnienia zbóż, gdy kłos jest już całkowicie wysunięty z pochwy liściowej, a pylniki zaczynają się otwierać. Jest to moment, w którym roślina jest najbardziej narażona na infekcje, zwłaszcza fuzariozę kłosów, która nie tylko obniża plon, ale także prowadzi do powstawania toksycznych mykotoksyn niebezpiecznych dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Do skutecznej ochrony w fazie T3 warto zastosować Osiris® Revy, nowoczesny fungicyd o szerokim spektrum działania, który skutecznie zwalcza fuzariozę kłosów, a także septoriozę plew, rdzę brunatną i żółtą.

Dzięki zawartości Revysol® oraz protiokonazolu, preparat wykazuje silne działanie interwencyjne i zapobiegawcze, zapewniając długotrwałą ochronę przed patogenami. Revysol®, jako nowoczesna substancja aktywna, charakteryzuje się wysoką mobilnością w roślinie, co pozwala na skuteczne zwalczanie patogenów nawet przy zmiennych warunkach atmosferycznych. Protiokonazol natomiast działa systemicznie, penetrując tkanki roślinne i eliminując infekcje na różnych poziomach rozwoju patogenu.

Ochrona fungicydowa zbóż preparatem Osiris® Revy w tym terminie pozwala na redukcję ryzyka występowania wspominanych mykotoksyn w ziarnie, które mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Optymalne warunki stosowania fungicydów w uprawie zbóż

Fungicydy powinno się stosować w odpowiednich warunkach pogodowych, aby zapewnić ich skuteczność i ochronę roślin przed chorobami grzybowymi. Optymalna temperatura do aplikacji fungicydów wynosi 12–20°C, ponieważ w tym zakresie rośliny aktywnie absorbują substancje czynne, co zwiększa ich skuteczność. Oprysk należy wykonywać podczas niskiej wilgotności powietrza, ponieważ wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi patogenów a także może prowadzić do rozcieńczenia preparatu.

Najlepszy czas na stosowanie fungicydów to rano lub wieczorem, najlepiej w pochmurne dni, gdy jest brak silnego nasłonecznienia, co minimalizuje ryzyko poparzeń liści. Ważne jest również, aby zabieg przeprowadzić przy bezdeszczowej pogodzie, ponieważ opady mogą zmyć fungicyd z powierzchni roślin i ograniczyć jego skuteczność. Dodatkowo, należy unikać aplikacji w silnym wietrze, ponieważ może on powodować znoszenie cieczy roboczej i nierównomierne pokrycie roślin.