Zaprawianie zboża to proces nanoszenia zaprawy zawierającej substancje czynne na powierzchnię nasion przed siewem, który chroni kiełkujące rośliny przed chorobami odglebowymi i odnasiennymi w fazie kiełkowania i wschodów. Zabieg ten należy wykonać bezpośrednio przed siewem, najlepiej w dniu siewu lub do kilku tygodni wcześniej, co pozwala zabezpieczyć potencjał plonowania i uniknąć strat sięgających nawet 30%.
Prawidłowo dobrana zaprawa do zboża stanowi podstawowy i jednocześnie pierwszy krok skutecznej ochrony fungicydowej roślin.
Zaprawianie zboża polega na pokryciu nasion przed siewem zaprawą, która zapewnia ochronę ziarna siewnego zbóż przed chorobami. Celem zaprawiania nasion jest uzyskanie niezakłóconego rozwoju roślin.
Należy wiedzieć, że brak zaprawy nasiennej może powodować straty plonu do 30% w warunkach wysokiej presji chorób. Proces ten jest podstawowym i jednocześnie pierwszym krokiem skutecznej ochrony fungicydowej roślin. Dzięki niemu kiełkujące rośliny zyskują ochronę przed chorobami grzybowymi. Choroby te atakują zboża już od pierwszych chwil po siewie, co może doprowadzić do zmniejszenia wschodów i zahamowania rozwoju roślin.
| Uprawa | Efekt | Wpływ na plonowanie |
|---|---|---|
| Zaprawianie materiału siewnego | nanosi substancje czynne na nasiona przed siewem | chroni przed chorobami odglebowymi i odnasiennymi |
| Brak zaprawy | brak ochrony w fazie kiełkowania i wschodów | może powodować straty plonu do 30% |
To jakie choroby grzybowe zbóż zwalcza zaprawa , zależy oczywiście od substancji czynnych, które znajdują się w ich składzie. Wśród nich wymienić można: fuzaryjną zgorzel siewek, pleśń śniegową zbóż i traw, śnieć cuchnącą pszenicy, pasiastość liści jęczmienia oraz głownię pylącą jęczmienia. Warto podkreślić, że głownia pyląca pszenicy jest zwalczana przez zaprawy systemiczne na bazie m.in. tritikonazolu. Wymienione choroby grzybowe zbóż mogą odpowiadać za znaczący ubytek plonu.
W przypadku zastosowania zaprawy Kinto® Plus mamy zapewnioną ochronę przed takimi chorobami jak:
Z kolei zaprawa do zboża Systiva® 333 FS zabezpiecza przed następującymi chorobami odglebowymi oraz odnasiennymi ale co równie istotnie wpływa na redukcje porażenia przez choroby nalistne:
Wymienione powyżej choroby grzybowe pszenicy i innych gatunków zbóż mogą odpowiadać za znaczący ubytek plonu. Dlatego warto sięgać po zaprawy wysokiej jakości.
Zaprawianie nasion można wykonać na kilka sposobów. Różnią się one rodzajem wykorzystanej zaprawy i idącą za tym metodą naniesienia jej na ziarno. Najpowszechniejsze jest tzw. bejcowanie nasion. Polega ono na naniesieniu na ziarna zaprawy w formie suchej, płynnej lub zawiesiny. Ze względu na nieskomplikowaną technologię aplikacji, ten sposób zaprawiania nasion jest powszechnie stosowany w gospodarstwach.
Druga metoda to powlekanie nasion. W tym procesie do zaprawy dodawana jest lepka substancja, która sprawia, że preparat lepiej przylega do ziaren i w mniejszym stopniu osypuje się z nich np. podczas transportu. Powlekanie nasion wymaga użycia specjalistycznych urządzeń.
Kolejny sposób zaprawiania nasion to inkrustowanie ziaren. Jest to metoda najbardziej zaawansowana technologicznie. Pozwala ona nanieść preparaty wspomagające i zaprawy nasienne do zbóż na ziarna w sposób trwały. Tworzą one na ziarnie powłokę, która sprawia, że ich kształt staje się bardziej kulisty. Do inkrustowania nasion potrzebne są zaawansowane urządzenia, a cały proces jest najdroższy z wszystkich metod zaprawiania nasion.
Dwa główne rodzaje zapraw nasiennych to zaprawa na sucho, nanoszona na nasiona w formie proszku, oraz zaprawa na mokro, którą aplikuje się w formie ciekłej zawiesiny.
| Metoda zaprawiania | Charakterystyka procesu | Zaleta techniczna |
|---|---|---|
| Zaprawianie na sucho | nanoszenie preparatu w formie proszku na nasiona | nieskomplikowana technologia aplikacji |
| Zaprawianie na mokro | aplikacja zaprawy w formie ciekłej zawiesiny (formulacja FS) | bardziej równomierne pokrycie nasion niż metoda sucha |
Zaprawianie na sucho polega na nanoszeniu preparatu w formie proszku na nasiona w bębnie zaprawiarki. Choć jest łatwo dostępna, należy uważać na osypywanie się preparatu z ziaren oraz silne pylenie.
Zaprawianie na mokro polega na sporządzaniu zawiesiny wodnej (formulacja FS) i aplikacji na nasiona, co gwarantuje precyzyjne dawkowanie i lepszą szczelność powłoki ochronnej. Proces ten zapewnia bardziej równomierne rozmieszczenie substancji czynnej niż metoda zaprawiania na sucho.
Zaprawianie zboża może być wykonane przed siewem lub nawet do kilku miesięcy wcześniej, zależnie od zaprawy. Termin zabiegu musi być dostosowany do cyklu uprawy: zboża ozime zaprawia się w sierpniu i wrześniu, a zboża jare w marcu i kwietniu.
| Uprawa | Optymalny czas wykonania | Uwagi techniczne |
|---|---|---|
| Zboża ozime | sierpień-wrzesień przed siewem jesiennym | zabieg chroni kiełkujące rośliny od pierwszych chwil |
| Zboża jare | marzec-kwiecień przed siewem wiosennym | najlepiej wykonać zabieg bezpośrednio przed siewem |
Tak, zaprawianie z wyprzedzeniem jest możliwe w przypadku zaprawiania na sucho. Zaprawa na sucho zachowuje skuteczność do 6 miesięcy przy właściwym przechowywaniu. Należy jednak pamiętać, że tylko zapewnienie warunków przewidzianych przez producenta pozwoli na uzyskanie pełnego działania zaprawy nasiennej. Zaprawę na mokro należy aplikować tuż przed siewem.
Zaprawa zbożowa tworzy warstwę ochronną na powierzchni nasion. Substancje aktywne w zaprawach zwalczają patogeny, nie dopuszczając do infekcji. Mogą one wykazywać działanie powierzchniowe lub układowe. Dzięki zaprawianiu produktami o dodatkowym działaniu nalistnym (np. Systiva) możemy zredukować liczbę późniejszych oprysków fungicydowych. W przypadku pszenicy mówimy tu o przesunięciu zabiegu pierwszego, a w jęczmieniu czy życie zaprawianie nasion zastępuje zabieg T1.
Poprawne zaprawianie ziarna zbóż polega na równomiernym i dokładnym pokryciu nasion odpowiednią ilością zaprawy. Należy kierować się zaleceniami dotyczącymi dawek i metod aplikacji. Skuteczność zapraw nasiennych jest uzależniona w dużym stopniu od odpowiedniego przeprowadzenia zabiegu.
Kluczowe kroki zabiegu:
Wybór grzybobójczej zaprawy nasiennej zależy od gatunku uprawy oraz chorób, a kluczowe substancje to tritikonazol i fluksapyroksad (systemiczne) oraz fludioksonil (kontaktowa). Odpowiednia zaprawa do zboża powinna być dobrana pod kątem planowanego płodozmianu i specyfiki stanowiska.
| Substancja czynna | Grupa chemiczna | Sposób działania |
|---|---|---|
| Fludioksonil | fenylopirole | kontaktowy (powierzchniowy) |
| Tritikonazol | triazole | systemiczny (układowy) |
| Fluksapyroksad | karboksyamidy | systemiczny |
Kinto Plus zawiera tritikonazol, fludioksonil i fluksapyroksad, chroniąc przed głownią, zgorzelą podstawy źdźbła, pleśnią śniegową i fuzariozami. Preparat ten łączy działanie kontaktowe i systemiczne, zapewniając uprawie bezpieczeństwo od pierwszych dni.
Systiva zawiera fluksapyroksad, zapewniając ochronę do fazy BBCH 30-32 dzięki systemicznemu działaniu fluksapyroksadu wewnątrz rośliny. Dzięki temu zastępuje zabieg T1 w jęczmieniu czy życie.
Stosowanie zapraw nasiennych jest niezwykle efektywną metodą ochrony fungicydowej, a tym samym zabezpieczania wysokości plonu. Ważnym aspektem zaprawiania nasion jest osiągane dzięki niemu zmniejszenie obciążenia środowiska naturalnego substancjami czynnymi.
