Gorzka zgnilizna owoców to jedna z najgroźniejszych chorób sadowniczych, wywoływana przez grzyby z rodzaju Colletotrichumjabłkachgorzka zgnilizna jabłek na wiśni oraz Neofabraeagruszkach na grusz i wiśni. Patogen infekuje tkanki owoców zarówno w okresie wegetacji, jak i podczas przechowania. Dlatego też stanowi poważne zagrożenie dla całego cyklu produkcyjnego. Najczęściej diagnozowana jest czereśni, ale choroba w równym stopniu dotyczy także moreli , brzoskwiń, , czy . Z uwagi na rosnące wymagania jakościowe rynku oraz konieczność przechowywania owoców przez wiele miesięcy, nawet niewielkie porażenie może skutkować dyskwalifikacją plonu i znacznym obniżeniem jego wartości handlowej.
Straty, jakie powoduje gorzka zgnilizna drzew owocowych, mają charakter zarówno ilościowy, jak i jakościowy. Z jednej strony gorzka zgnilizna prowadzi do gnicia i opadania owoców jeszcze przed zbiorem, z drugiej — porażone owoce przeznaczone do przechowywania szybko tracą jędrność i stają się niezdatne do sprzedaży. W konsekwencji problem ten ma bezpośredni wpływ na opłacalność produkcji sadowniczej, szczególnie w gospodarstwach nastawionych na eksport owoców wysokiej jakości.
Pierwsze objawy choroby pojawiają się w postaci wodnistych plam na powierzchni owoców. Z czasem plamy ciemnieją, stają się lekko zagłębione, a w sprzyjających warunkach pojawiają się na nich zarodniki konidialne w postaci różowego nalotu. Zarodniki grzyba łatwo rozprzestrzeniają się w sadzie, stając się źródłem infekcji, szczególnie w ciepłych i wilgotnych okresach lata.
Skutkiem choroby są zainfekowane owoce, które tracą wartość handlową. Często już niewielkie porażenie powoduje gorzki smak, wyczuwalny w całym miąższu. Gorzka zgnilizna jabłek i innych owoców może prowadzić do porażenia w skali masowej, co bezpośrednio przekłada się na spadek jakości i ilości plonów.
Wiadomo, że szybkie rozpoznanie i odpowiednie zwalczanie gorzkiej zgnilizny ma istotne znaczenie dla zdrowotności owoców podczas przechowywania. Prowadzenie działań zapobiegawczych, takich jak usuwanie porażonych owoców, odpowiednia agrotechnika i stosowanie fungicydów , pozwala ograniczyć ryzyko wystąpienia choroby i chronić owoce przeznaczone do sprzedaży lub dłuższego przechowywania.
Choroby przechowalnicze jabłek i gruszek stanowią poważne wyzwanie dla sadowników, ponieważ mogą znacząco obniżyć jakość, a co za tym idzie - wartość rynkową owoców. Jak wspomniano wyżej, do najczęstszych problemów należą gorzka zgnilizna jabłek i gorzka zgnilizna gruszek, które prowadzą do gnicia owoców, utraty smaku oraz skrócenia okresu przydatności do sprzedaży.
Kluczowe znaczenie dla zapobiegania rozwojowi gorzkiej zgnilizny mają odpowiednie warunki przechowywania, w tym kontrolowana temperatura, wilgotność i wentylacja, a także regularna kontrola owoców pod kątem wczesnych objawów infekcji.
Ponadto stosowanie nowoczesnych środków ochrony roślin, takich jak Bellis® 38 WG i Scala® firmy BASFpatogenów, pozwala skutecznie ograniczać rozwój jabłek, zapewniając zdrowe owoce przez cały okres przechowywania i minimalizując straty spowodowane przez choroby przechowalnicze gruszek i .
Gorzka zgnilizna owoców staje się szczególnie niebezpieczna w drugiej połowie sezonu wegetacyjnego, tuż przed zbiorem. W tym okresie warunki pogodowe, czyli wysoka wilgotność oraz umiarkowanie wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi patogena.
Zarodniki grzyba łatwo przenoszą się z kroplami deszczu, przez wiatr oraz mogą wnikać do owoców przez naturalne otwory i drobne uszkodzenia mechaniczne powstałe podczas prac pielęgnacyjnych czy np. gradobicia.
Największe ryzyko infekcji występuje w sadach, gdzie pozostały porażone owoce z poprzedniego sezonu „mumie” oraz jest dużo ran zgorzelowych kory drzew, głównie w starszych kwaterach. „Mumie” stanowią główne źródło patogena, ponieważ na ich powierzchni rozwijają się kolejne pokolenia zarodników. Dodatkowo niska temperatura w nocy wydłuża czas utrzymywania się wilgoci na powierzchni owoców, co ułatwia kiełkowanie zarodników i rozwój choroby.
Gorzka zgnilizna owoców daje szczególnie dotkliwe objawy w czasie przechowywania. Pojawiają się wówczas plamy gnilne, które mogą obejmować cały owoc i przenosić się na kolejne partie zbiorów. W efekcie owoce tracą jędrność, rozwija się nieprzyjemny zapach, a spadek jakości prowadzi do strat handlowych. Gorzka zgnilizna owoców może przyczynia się również do powstawania innych chorób przechowalniczych jabłek i gruszek, zwiększając ryzyko strat nawet w kontrolowanych warunkach chłodni.
Gorzka zgnilizna jabłek i innych owoców to choroba, w przypadku której zapobieganie wymaga podejścia kompleksowego. Kluczowe jest systematyczne usuwanie porażonych owoców, regularne cięcie sanitarne oraz poprawa przewiewności w sadzie. Ważnym elementem strategii ochrony jest także dobór odpowiednich odmian oraz stosowanie sprawdzonych fungicydów o działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym. Dzięki tym działaniom sadownik może skutecznie ograniczyć rozwój patogena i zabezpieczyć owoce do momentu osiągnięcia pełnej dojrzałości konsumpcyjnej.
Skuteczna ochrona sadów przed gorzką zgnilizną wymaga zastosowania fungicydów o wysokiej skuteczności i potwierdzonym działaniu. Wśród najczęściej rekomendowanych środków znajdują się Bellis® 38 WG i Scala®, które łączą sprawdzone substancje czynne z elastycznością stosowania w różnych warunkach pogodowych.
Bellis® 38 WG to preparat grzybobójczy w formie granulatu do sporządzania zawiesiny wodnej. Wykazuje działanie wgłębne i systemiczne – przenika do wnętrza rośliny i chroni ją zarówno profilaktycznie, jak i interwencyjnie przed gorzką zgnilizną jabłek i gruszek oraz przed mokrą zgnilizną gruszek.
Szczególnie ważne jest jego zastosowanie w przypadku długotrwałego składowania jabłek, gdy wymagane są owoce zdrowe i wolne od porażeń grzybowych. Bellis® 38 WG może być stosowany 2 krotnie w sezonie przedzbiorczym, w warunkach sprzyjających infekcjom i dla owoców z przeznaczeniem do kilkumiesięcznego przechowywania najlepiej jest go zastosować na 21 i 7 dni przed zbiorem.
Scala® to fungicyd oparty na pirymetanilu, charakteryzujący się skutecznością w szerokim zakresie temperatur. Działa nawet w niskiej temperaturze (od 5°C). Dzięki temu jest niezawodnym rozwiązaniem w okresach chłodniejszych, kiedy inne środki mogą być mniej efektywne. Warto pamiętać, by zabieg z użyciem fungicydu Scala® wykonywać w temperaturze do 20°C. Substancja czynna charakteryzuje się wysoką lotnością, dzięki czemu dociera do trudno dostępnych części roślin, ale jednocześnie zastosowana w zbyt wysokiej temperaturze może nie zadziałać. Obok ochrony przed gorzką zgnilizną możemy tu liczyć także na efekt dodatkowy zwalczania szarej pleśni na poziomie uznanych standardów rynkowych. Ważną zaletą Przydatną cechą fungicydu Scala® jest odporność na zmywanie oraz możliwość stosowania na minimum 7 dni przed planowanym zbiorem.
Stosowanie Bellis® 30 WG i Scala® zgodnie z zaleceniami producenta to kluczowy element strategii, jaką jest zwalczanie gorzkiej zgnilizny w sadach. Preparaty nie tylko chronią owoce przed porażeniem i dalszym rozwojem infekcji, ale także wspierają długoterminową ochronę owoców w przechowalni.
