Skracanie zbóż krok po kroku

Początek wiosennej wegetacji stanowi kluczowy okres dla realizacji większości zabiegów agrotechnicznych. W odpowiedzi na ryzyko wylegania roślin niezbędne jest zastosowanie efektywnego i odpowiednio dobranego regulatora wzrostu. W obliczu zmieniających się warunków klimatycznych oraz rosnących wymagań rynku rolniczego, stosowanie nowoczesnych regulatorów wzrostu w połączeniu z innowacyjnymi technologiami ochrony roślin staje się szczególnie istotnym elementem zapewniającym bezpieczeństwo i wysoką jakość plonów.

Jakie korzyści niesie skracanie zbóż?

Skracanie zbóż wpisało się już w podstawowe zabiegi wykonywane w cyklu wegetacji zbóż. Głównym czynnikiem determinującym przeprowadzenie zabiegu skracania w zbożach jest zapobieganie wyleganiu. Redukcja wysokości roślin wpływa przede wszystkim na zmniejszenie ryzyka wylegania. W wyniku skracania zbóż otrzymujemy redukcję odległości pomiędzy poszczególnymi międzywęźlami oraz pogrubienie całego źdźbła.

Warto skracać zboże nie tylko ze względu na ograniczenie wylegania, ale także na zwiększenie odporności na suszę, ponieważ pogrubione ścianki źdźbła i silny system korzeniowy pozwalają roślinom lepiej przetrwać okresy niedoboru wody.

Pierwszy zabieg regulacji daje wysoką stabilność zbożom i usztywnieniu źdźbła. Druga regulacja wpływa natomiast na skracanie dokłosia, jego wzmocnienie, przez co jest ono mniej podatne na złamanie.

Po co skracać zboża i kiedy jest to konieczne?

Głównym celem, dla którego przeprowadza się skracanie zboża, jest zapobieganie wyleganiu, czyli trwałemu pochyleniu lub złamaniu się źdźbeł u podstawy. Wyleganie prowadzi do ogromnych strat w plonie, utrudnia zbiór kombajnem, zwiększa wilgotność ziarna i sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, w skrajnych warunkach przyczynia się do porastania kłosów. Redukcja wysokości roślin zmniejsza moment siły generowanej przez wiatr, usztywnia źdźbło i stymuluje rozwój systemu korzeniowego.

Główne czynniki ryzyka i wskazania do skracania zbóż:

• Gęsty siew i nadmierna obsada roślin: silna konkurencja o światło sprawia, że rośliny nadmiernie wydłużają źdźbła, stając się cieńsze i słabsze.
• Wysokie nawożenie azotowe: intensywna podaż azotu gwałtownie przyspiesza przyrost biomasy i osłabia sztywność ścian komórkowych.
• Mokra wiosna: nadmiar opadów i wysoka wilgotność gleby sprzyjają płytkiemu korzenieniu się roślin i wybujałości łanu.
• Cechy odmianowe: uprawa odmian genetycznie wysokich i o wysokiej podatności na wyleganie.

Kiedy przeprowadzać zabieg skracania zbóż?

Zabiegi regulacji łanu rozpoczyna się zazwyczaj w momencie, gdy roślina kończy fazę krzewienia (BBCH 29) i przechodzi w fazę strzelania w źdźbło (BBCH 30-31). W praktyce mówi się, że najodpowiedniejszym momentem jest gdy kolanko oderwie się od węzła krzewienia na wysokość 1 cm. Zabieg nakierowany na pierwsze międzywęźle służy wzmocnieniu i usztywnieniu podstawy całej rośliny.

W przypadku wariantów dwuzabiegowych, stosowanych wyłącznie w uprawach zbóż ozimych, odpowiednim terminem na przeprowadzenie drugiego zabiegu skracania jest faza liścia flagowego (BBCH 37-39). Zastosowanie regulatora w tym momencie wpłynie na wzmocnienie oraz skrócenie dokłosia, zabieg ten można opóźnić do fazy pierwszych ości (BBCH 49). Należy jednak pamiętać, że zboża jare skracamy zawsze tylko jednym zabiegiem w sezonie.

Kiedy skracać zboża – terminy dla poszczególnych gatunków

Decyzja o liczbie zabiegów zależy bezpośrednio od oceny ryzyka wylegania oraz od gatunku zboża i specyfiki uprawy.

Przy niskim ryzyku wystarczy jeden zabieg w fazie pierwszego kolanka. W uprawach intensywnych, gdzie ryzyko jest wysokie, rekomenduje się system dwuzabiegowy, uzupełniając ochronę w fazie liścia flagowego.. Poniższe zestawienie prezentuje optymalne okna aplikacyjne (według skali BBCH) dla najważniejszych gatunków zbóż.

Skracanie pszenicy i innych zbóż krok po kroku – kiedy, czym i jak stosować regulatory wzrostu?

Skracanie pszenicy i innych zbóż to kluczowy zabieg agrotechniczny zapobiegający wyleganiu łanu. Wykonuje się go najczęściej w fazie pierwszego kolanka (BBCH 31), stosując odpowiedni regulator wzrostu roślin. Zabieg ten usztywnia źdźbło, pogrubia jego ściany, stymuluje rozwój systemu korzeniowego i chroni potencjał plonotwórczy uprawy, ułatwiając i przyspieszając późniejszy zbiór.

Skracanie pszenicy – termin i dawka

Skuteczne skracanie pszenicy to fundament ochrony plonu. W uprawie pszenicy ozimej zabieg można wykonać jednorazowo (BBCH 29-39). Wybierając dawki dzielone, pierwszy zabieg wykonujemy od końca krzewienia do drugiego kolanka (BBCH 29-32), uzupełniając go od fazy liścia flagowego do pierwszych ości (BBCH 37-49) w celu usztywnienia i skrócenia dokłosia. Z kolei pszenicę jarą skracamy wyłącznie raz w sezonie w fazie od końca krzewienia do w pełni rozwiniętego liścia flagowego (BBCH 29-39).

Skracanie pszenżyta i żyta krok po kroku

Zarówno pszenżyto, jak i żyto to gatunki podatne na wyleganie z powodu silnego wigoru. Ich regulację można oprzeć na jednym mocnym zabiegu w fazie BBCH 29-39. Przy wysokim nawożeniu warto rozważyć jednak strategię dwuzabiegową. Pierwszy krok, wykonywany między końcem krzewienia a drugim kolankiem (BBCH 29-32). Drugi zabieg (od BBCH 37 do 49) zabezpiecza dokłosie przed złamaniem pod ciężarem dużego kłosa skracając je.

Skracanie jęczmienia

Jęczmień ozimy jest wrażliwy na zjawisko łamania się dokłosia. Możemy go skracać jednokrotnie [KS1] (BBCH 29-39) lub dwukrotnie (BBCH 37-49). W jęczmieniu jarym wykonuje się zawsze tylko jeden zabieg w fazie BBCH 29-39.

Prawidłowe skracanie zbóż – kolejne etapy

Odpowiedni czas wykonania zabiegu skracania to punkt wyjściowy do prawidłowego skracania zbóż. Jednak, aby był on w pełni trafiony, należy:

• Określić obsadę roślin

Wiosenna lustracja pola ma na celu ustalenie odpowiedniej fazy rozwojowej decydującej o aplikacji regulatora wzrostu. Dodatkowo należy ocenić aktualną obsadę roślin, aby móc dobrze zaplanować nawożenie azotowe.

• Ustalić intensywność nawożenia azotowego

Nawożenie azotowe to najważniejszy czynnik plonotwórczy. Właściwie zaplanowane nawożenie powinno uwzględniać poziom oraz rozkład i precyzyjne wyliczenie dawek. Intensywne nawożenie azotowe może prowadzić do zwiększonego ryzyka wylegania zbóż. Wobec tego należy stosowanie regulatora wzrostu oprzeć na poziomie nawożenia.

• Wziąć pod uwagę odmianę

Cechy odmianowe mogą znacząco wpływać na wyleganie. Pod uwagę należy wziąć: wysokość roślin danej odmiany, wrażliwość na wyleganie i naturalną długość wegetacji. Analiza tych danych pozwoli przeprowadzić ocenę ryzyka wylegania.

• Ocenić ryzyko wylegania

Ocena ryzyka wylegania jest niezbędna do opracowania odpowiedniej strategii regulacji łanu. Jej wynik podpowie m.in. liczbę zabiegów z wykorzystaniem regulatorów. Nie jest to prosty krok z uwagi na jednoczesny wpływ czynników abiotycznych.

• Dobrać strategię regulacji

W przypadku określenia ryzyka wylegania jako niskie powinien wystarczyć jeden zabieg wykonany w optymalnym terminie, czyli w fazie pierwszego kolanka. Natomiast gdy ryzyko wylegania jest wysokie, zaleca się przeprowadzenie dwóch zabiegów z użyciem regulatorów wzrostu. Podstawą będzie wykonanie pierwszego z nich od końca fazy krzewienia się do fazy drugiego kolanka, a uzupełnieniem będzie drugi zabieg w fazie liścia flagowego lub najpóźniej do momentu gdy widoczne będą pierwsze ości.

• Znaleźć odpowiednie produkty

Znając potrzeby uprawy, należy wybrać odpowiednie rozwiązanie. Warto przy tym uwzględnić:

• zakres temperatury skutecznego działania środka;
• szybkość i długość jego działania;
• wpływ pogody na skuteczność zabiegu;
• korzystny wpływ preparatu na rozwój systemu korzeniowego, jego wpływ na równomierne wyrównanie łanu.

Czym skracać zboże?

Zboża skraca się przy użyciu specjalistycznych preparatów z grupy regulatorów wzrostu roślin, które wpływają na procesy fizjologiczne upraw, hamując nadmierny wzrost wydłużeniowy źdźbła. Na rynku dostępne są środki oparte na różnych substancjach czynnych, z których dużą skutecznością wykazują się związki z grupy cykloheksanodionów, takie jak proheksadion wapnia czy trineksapak etylu. Medax^® Max to innowacyjny regulator wzrostu, który dzięki połączeniu proheksadionu wapnia i trineksapaku etylu zapewnia skuteczne skracanie zbóż, chroni je przed wyleganiem oraz wykazuje wyjątkową elastyczność stosowania w szerokim zakresie temperatur od 5°C do 25°C. Prawidłowa regulacja pokroju roślin to jeden z najważniejszych elementów agrotechniki, decydujący o ostatecznym plonie. Wybór odpowiedniego preparatu pozwala na bezpieczne i skuteczne działanie, optymalizację kosztów oraz uniezależnienie się od kapryśnej pogody. Poniżej znajduje się szczegółowa analiza właściwości i zaleceń dotyczących stosowania preparatu Medax^® Max. Na prawidłową regulację warto zastosować regulator wzrostu Medax^® Max . Produkt spełnia główne kryteria celnego regulatora wzrostu. Charakteryzuje się bezpiecznym działaniem, szerokim oknem aplikacji oraz spektrum działania, a także elastycznością w kwestii warunków stosowania.

Kiedy przypada optymalny moment wykonania zabiegu regulacji pokroju (fazy BBCH)?

Optymalny termin aplikacji preparatu Medax^® Max to dla zbóż jarych faza od początku strzelania w źdźbło do fazy w pełni rozwiniętego liścia flagowego (BBCH 29–39), natomiast w przypadku zbóż ozimych okno zabiegowe jest wydłużone aż do momentu widocznych pierwszych ości (BBCH 49). Szerokie okno aplikacji to jedna z największych zalet tego produktu. Elastyczność w doborze terminu pozwala rolnikowi na idealne wpasowanie się w panujące warunki pogodowe oraz harmonogram prac polowych. Dzięki temu ryzyko opóźnienia zabiegu z powodu niekorzystnej aury zostaje zminimalizowane.

Czy działanie preparatu jest uzależnione od warunków pogodowych?

Nie, preparat charakteryzuje się bardzo dużą niezależnością od pogody – działa skutecznie w dni pochmurne jak i słoneczne oraz jest w pełni odporny na zmywanie przez deszcz już po upływie zaledwie godziny od wykonania oprysku. Obecność proheksadionu wapnia to kluczowy czynnik wyróżniający ten środek na tle konkurencji. W przeciwieństwie do wielu innych regulatorów wzrostu substancja ta nie wymaga intensywnego promieniowania UV do swojej aktywacji. Dzięki temu rolnik nie musi czekać na pełne nasłonecznienie, aby zabieg przyniósł oczekiwane rezultaty.

Z jakimi środkami można mieszać Medax^® Max w jednym oprysku?

Medax^® Max to doskonały komponent mieszanin zbiornikowych, który wykazuje świetną mieszalność z popularnymi fungicydami i herbicydami stosowanymi w uprawach zbożowych. Możliwość łączenia regulatora wzrostu z preparatami grzybobójczymi i chwastobójczymi w jednym przejeździe opryskiwacza to ogromna zaleta ekonomiczna. Ogranicza to koszty paliwa, zmniejsza ugniatanie gleby oraz pozwala na znaczną oszczędność czasu, optymalizując tym samym pracę w całym gospodarstwie. Pamiętajmy aby zawsze wykonać próbę w osobnym mniejszym pojemnikach planowanej mieszaniny zbiornikowej.

Jak prawidłowo wykonać zabieg skracania zbóż?

Nawet najlepszy preparat nie zadziała optymalnie, jeśli oprysk zostanie przeprowadzony z błędami agrotechnicznymi. Aby uniknąć problemów, należy postępować zgodnie z poniższymi zasadami:

• Dopilnowanie odpowiedniej temperatury zabiegu: należy sprawdzić etykietę preparatu. Wykonywanie zabiegu w zbyt niskich temperaturach ogranicza wchłanianie, natomiast w zbyt wysokich może powodować stres fitotoksyczny roślin.
• Monitorowanie wilgotności i warunków pogodowych: zabiegów nie powinno się wykonywać przed przymrozkami, w trakcie silnego wiatru ani w okresach suszy.
• Dobór optymalnej fazy BBCH: przed wykonaniem zabiegu konieczna jest lustracja pola oraz manualne sprawdzenie węzłów krzewienia.
• Ustalenie odpowiedniego stężenia i mieszanin: skracanie można łączyć z zabiegami fungicydowymi, jednak każdorazowo należy sprawdzić tabele mieszania, aby uniknąć fitotoksyczności.
• Dostosowanie dawek do obsady i nawożenia: dawki powinny być zmniejszane na polach o słabszej obsadzie i niższym nawożeniu azotowym, ponieważ nadmierne skrócenie słabego łanu może prowadzić do strat.

Czy warto postawić na nowoczesną regulację łanu?

Zdecydowanie tak, ponieważ nowoczesna regulacja łanu to nie tylko walka z wyleganiem, ale przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo zbioru i wyższą jakość ziarna. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych regulatorów wzrostu takich jak Medax^® Max, rolnik zyskuje spokój w obliczu nieprzewidywalnej pogody. Odpowiednio skrócone zboże to łatwiejsza praca kombajnu, niższa wilgotność zebranego surowca oraz maksymalne wykorzystanie potencjału plonotwórczego rośliny, co w końcowym rozrachunku przekłada się na realny zysk ekonomiczny gospodarstwa.