“Decyzja o wykonaniu zabiegu T3 w rzepaku ozimym zawsze musi opierać się na chłodnej kalkulacji ekonomicznej, w której zestawiamy koszt fungicydu oraz straty spowodowane uszkodzeniami mechanicznymi z potencjalnym zyskiem. Standardowy wjazd ciągnikiem w łan w fazie opadania płatków generuje straty plonu na poziomie od 2% do nawet 5% w wyniku wygniatania ścieżek technologicznych, jednak rezygnacja z ochrony w warunkach wysokiej wilgotności powietrza i presji zgnilizny twardzikowej skrajnych przypadkach może skończyć się porażeniem ponad 30% łuszczyn i drastycznym osypywaniem się nasion przed zbiorem.”
Zabieg T3 - co to jest i kiedy wykonać, dla jakich upraw stosować?
Zabieg T3 w zbożach wykonujemy po fazie kłoszenia lub w trakcie kwitnienia. Zabieg T3 nazywany jest też opryskiem na ochronę kłosa, co jasno opisuje jego zadanie. Ochrona kłosa przed septoriozą czy fuzariozą pozwala na uzyskanie dobrego jakościowo plonu.
Zabieg T3 w rzepaku często traktowany jest natomiast jako opcjonalny. Przeprowadzamy go na końcowym etapie opadania płatków lub już na zieloną łuszczynę. Oprysk chroni rośliny przed szarą pleśnią, czernią krzyżowych oraz zgnilizną twardzikową .
Czym jest zabieg T3 i czym różni się od T1 i T2?
Główna różnica między tymi zabiegami polega na terminie aplikacji (fazie rozwojowej zboża) oraz organach rośliny, które mają chronić.
| Cecha | Zabieg T1 | Zabieg T2 | Zabieg T3 |
|---|---|---|---|
| Nazwa potoczna | Czyszczący / Na podstawę źdźbła | Na liść flagowy | Na kłos |
| Termin stosowania (Faza BBCH) | BBCH 30–32 (początek strzelania w źdźbło do fazy 2. kolanka) | BBCH 37–39 (w fazie liścia flagowego do całkowitego rozwinięcia) | BBCH 51–65 (od początku kłoszenia do fazy kwitnienia) |
| Główny cel ochrony | Podstawa źdźbła, pierwsze liście | Liść flagowy i podflagowy (tzw. podstawa plonu) | Kłos oraz przedłużenie ochrony liścia flagowego |
| Zwalczane choroby | łamliwość podstawy źdźbła, mączniak prawdziwy, septorioza paskowana liści, rdze | septorioza paskowana liści, brunatna plamistość liści (DTR), rdza brunatna i żółta | fuzarioza kłosów (główny cel), septorioza plew, czerń kłosów, dza brunatna |
Czy zabieg T3 jest konieczny?
W intensywnej uprawie pszenicy ozimej zabieg T3 jest traktowany jako standard w ochronie kłosa przed chorobami, natomiast T3 w rzepaku często traktowany jest jako opcjonalny.
W zbożach zabieg T3 ma kolosalne znaczenie dla parametrów jakościowych ziarna, ponieważ zapobiega mykotoksynom, które obniżają wartość ekonomiczną i ograniczają możliwości wykorzystania plonu. Rezygnację z oprysku można rozważać jedynie w wyjątkowo niekorzystnych dla rozwoju patogenów warunkach pogodowych.
Konieczność wykonania zabiegu T3 w rzepaku jest mniej oczywista, ponieważ wjazd w pole ciągnikiem w zaawansowanej fazie rozwoju roślin może powodować znaczące uszkodzenia mechaniczne rzepaku. Oczywiście ich skala może być różna w zależności od sprzętu, jakim dysponujemy, tym niemniej ze stratami musimy się liczyć zawsze. Dlatego niezbędna jest odpowiednia ocena poziomu zagrożenia ze strony chorób i szacowanie ich wpływu na wielkość plonu. Wynik takiej oceny należy zestawić z kosztem zabiegu, uwzględniającym także wspomniane uszkodzenia roślin.
Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska
BASF Polska
Mogą się zatem zdarzyć sytuacje, kiedy zabieg T3 warto wykonać, ale wielu rolników po dokonaniu bilansu jednak z niego rezygnuje. Racjonalnie patrząc na to zagadnienie, należy tymczasem przyznać, że w większości wypadków rzepak jako uprawa wysokonakładowa, ale i rentowna wymaga intensywnej ochrony trzyzabiegowej.
Kiedy wykonać zabieg T3 w pszenicy i innych zbożach?
Zabieg T3 w pszenicy powinien być przeprowadzany po fazie kłoszenia (BBCH 51-59) lub w trakcie kwitnienia (BBCH 61-65).
Optymalny termin zabiegu T3 ustala się na podstawie obserwacji roślin, progów szkodliwości patogenów oraz analizy warunków pogodowych, takich jak temperatura, wilgotność i opady. Drugi aspekt, który warto wziąć pod uwagę, to kiedy i jakimi środkami wykonywaliśmy poprzedni zabieg, czyli oprysk T2 .
Połączenie informacji o tym, jak długiej ochrony możemy się spodziewać po zabiegu T2, z obserwacją stanu roślin i ewentualnych objawów chorób pozwala na optymalne wyznaczenie terminu zabiegu T3. Oczywiście dane te musimy zestawić z panującymi warunkami pogodowymi, które ryzyko wystąpienia chorób mogą przecież zarówno potęgować, jak i je ograniczać.
Jakie choroby zwalcza zabieg T3 w uprawie zbóż?
Zabieg T3 w pszenicy ma za zadanie ochronić kłos przed takimi chorobami grzybowymi jak:
- fuzarioza kłosów - najgroźniejsza choroba w tym okresie, niszcząca ziarno i zatykającą wiązki przewodzące,
- rdza żółta i brunatna - najczęściej występujące choroby w pszenicy, które mogą prowadzić do znacznych strat plonów, a ich objawy różnią się w zależności od typu rdzy,
- czerń zbóż - rozwija się na osłabionych lub zamierających kłosach, zwłaszcza w warunkach dużej wilgotności,
- septorioza plew - atakuje kłosy i liście, prowadząc do ich zamierania.
Ochrona kłosa T3 powinna uwzględniać takie choroby jak: fuzarioza kłosów , czerń zbóż czy septorioza plew. W intensywnej uprawie pszenicy ozimej zabieg T3 traktuje się jako standard. Jedynie wyjątkowo niekorzystne dla rozwoju patogenów warunki pogodowe mogą skłaniać do rozważenia rezygnacji z wykonania oprysku.
Czym opryskiwać na T3? Przegląd fungicydów
Fungicydy na oprysk T3 w zbożach to triazole, takie jak: tebukonazol, protiokonazol, metkonazol, difenokonazol czy nowe na rynku rozwiązanie z tej grupy chemicznej – Revysol ® . Nie jest natomiast wskazane używanie środków grzybobójczych zawierających strobiluryny. Znacząco opóźniają one dojrzewanie roślin, przez co są niewskazane w fazie rozwojowej, w której przeprowadzamy omawiany zabieg.
Jaki fungicyd na T3 w rzepaku wybrać? W tym wypadku również sprawdzą się znane triazole: tebukonazol oraz protiokonazol. Z tych samych względów co w przypadku zbóż nie stosujemy już strobiluryn, które były odpowiednie dla drugiego zabiegu fungicydowego.
Osiris Revy – kompleksowa ochrona kłosa
Osiris Revy to oprysk na T3 w zbożu, który zwalcza szerokie spektrum chorób, w tym znacząco redukuje mykotoksyny poprzez bardzo dobre zwalczanie Fusarium. Jest niezależny od pogody oraz promieniowania UV, zapewniając tym wygodę i elastyczność, których potrzebujesz.
| Substancja czynna | 50 g/l Revysol®, 100 g/l protiokonazol-destio |
|---|---|
| Dawkowanie | 1,5 l/ha |
| Zwalczane choroby | fuzarioza kłosów, łamliwość źdźbła zbóż i traw, septorioza paskowana liści pszenicy, rdza brunatna pszenicy, rdza żółta zbóż i traw, brunatna plamistość liści, mączniak prawdziwy zbóż i traw, plamistość siatkowa jęczmienia, rdza jęczmienia, rynchosporioza zbóż, ramularioza (plamistości liści), rdza brunatna żyta, septoriozy liści, rdza brunatna |
“Skuteczna ochrona fungicydowa kłosa w fazie BBCH 51–65 wymaga zastosowania stabilnych i odpornych na zmywanie substancji aktywnych, ponieważ warunki pogodowe w okresie kwitnienia zbóż bywają dynamiczne. Połączenie 50 g/l innowacyjnego Revysolu z 100 g/l protiokonazolu-destio w technologii Osiris Revy pozwala na szybkie wniknięcie w struktury kłosa i długotrwałe działanie, które jest niezależne od wahań temperatury oraz silnego promieniowania UV, co w praktyce rolniczej zapewnia najwyższą elastyczność i skuteczność redukcji mykotoksyn w plonie.”
Magdalena Pietrzak, CER Crop Manager, BASF Polska
BASF Polska